សាលារៀន​នៅ​កម្ពុជា គឺជា​ខ្សែត្រៀម​ជួរមុខ​ថ្មី ក្នុង​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ
ជាតិ
សាលារៀន​នៅ​កម្ពុជា គឺជា​ខ្សែត្រៀម​ជួរមុខ​ថ្មី ក្នុង​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ
12, Jun 2019 , 8:19 pm        
រូបភាព
ដោយ: ថ្មីៗ
សិស្សសាលា​នៅ​កម្ពុជា រង​ផលប៉ះពាល់​ផ្ទាល់​ពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ជា​លើក​ទី​២ ក្នុង​រយៈពេល ៤ ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ ដែល​ម៉ោង​សិក្សា​ត្រូវ​កាត់បន្ថយ​ទូទាំងប្រទេស ដោយសារតែ​រលក​កម្តៅ​កើតមានឡើង​នៅក្នុង​រដូវប្រាំង​។ បច្ចុប្បន្ន សិស្ស​ទាំងនេះ​បាន​ចូលរួម​ជា​ផ្នែក​មួយ​ក្នុង​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង ដើម្បី​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ និង​ក្លាយជា​ខ្សែត្រៀម​ជួរមុខ​សម្រាប់​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​ការគំរាមកំហែង​ដែល​កើតមាន នៅ​ជំនាន់​យើង​នេះ​។ 


 
​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស ១០០ លាន​នាក់  ធ្លាក់ចូល​ទៅក្នុង​ភាពក្រីក្រ ក្នុង​រយៈពេល ១៥ ឆ្នាំ​ខាងមុខ​ទៀត​។ ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​បង្ករ​ការគំរាមកំហែង​ដ៏​ធំធេង​ចំពោះ​សេដ្ឋកិច្ច  និង​សង្គម​របស់​យើង  ខណៈដែល​ការកើនឡើង​សីតុណ្ហភាព និង​គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ​បង្ក​ផលប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព សន្តិសុខ និង​ប្រព័ន្ធ​ស្បៀង​របស់​មនុស្ស​។  
 
​កន្លងមក មានការ​លើកឡើង​យ៉ាងច្រើន​ពី​តម្រូវការ​ទឹកប្រាក់​ក្នុង​ចំនួន​ដ៏​ច្រើនសន្ធឹក​សន្ធាប់ ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ចំពោះ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ហើយ​គេ​ក៏ត្រូវ​ការ​ទឹកប្រាក់​រាប់លាន​ដុល្លារ​ផងដែរ ដើម្បី​កសាង​ហេ​ដ្ឋ​រចនាសម្ព័ន្ធ ដែល​ធន់​ទៅនឹង​អាកាសធាតុ ប្រព័ន្ធ​កសិកម្ម និង​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​ដែលមាន​លក្ខណ​បន្ស៊ាំ​ខ្ពស់ និង​ការវិនិយោគ​លើ​បច្ចេកវិទ្យា​ដែល​បំ​ភាយ​ជាតិ​កាបូន​ទាប​។  
 
​ប៉ុន្តែ​ប្រទេស​កំពុងអភិវឌ្ឍន៍​ប្រឈម​នឹង​ឧបសគ្គ​ចម្បង​មួយទៀត ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ទៅនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​៖ ហិរញ្ញប្បទាន​ឆ្លើយតប​នឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​អាចជា​ដំណោះស្រាយ​មួយ​ដ៏​ប្រសើរ ប្រសិនបើ​ប្រទេស​ទាំងនោះ​មានចំណេះដឹង និង​ជំនាញ​គ្រប់គ្រាន់ ហើយ​អាចធ្វើ​ការវាយតម្លៃ​ពី​ការគំរាមកំហែង​ដែល​បង្កឡើង​ដោយ​អាកាសធាតុ ព្រមទាំង​អាចបង្កើត និង​អនុវត្តន​ដំណោះស្រាយ​ដែលមាន​លក្ខណៈ​បែប​នវានុវត្តន៍ ។ ប្រសិនបើ​ពុំមាន​ចំណេះដឹង និង​ជំនាញ​ដ៏​ចាំបាច់​ទាំងនេះ​នោះទេ ពិភពលោក​ទាំងមូល ប្រាកដជា​ត្រូវ​ទទួលរង​ការខូចខាត​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​ក្នុង​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​នេះ​ជាមិនខាន​។  
 
​រាប់​ចាប់ពី​វិស្វករ​រហូតដល់​បុគ្គលិក​សុខាភិបាល ពី​អ្នករៀបចំ​ផែនការ​ទីក្រុង រហូតដល់​ស្ថាបត្យករ និង​ក្សេត្រ​វិទូ ព្រមទាំង​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​ជំនាន់​ថ្មី សុទ្ធសឹងតែ​ជា​អ្នក​ដែលមាន​តួនាទី​ស្នូល ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ពួកគេ​មាន​តួនាទី​សំខាន់​ដែល​មិនអាច​ខ្វះ​បាន ដូចគ្នា​ទៅនឹង​ហិរញ្ញប្បទាន​ឆ្លើយតប​នឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ដែរ ដែល​នឹងចូលរួម​ធ្វើឱ្យ​សង្គម​របស់​យើង កាន់តែ​មាន​ភាព​ធន់ និង​អាច​ច្បាម​យក​ឱកាស ដែល​កើតចេញពី​សេដ្ឋកិច្ច​បៃតង​។  
 
​កម្មវិធីសិក្សា​ដែល​ឆ្ពោះទៅ​អនាគត​/​ទៅមុខ 
 
​នៅ​កម្ពុជា ដែលជា​ប្រទេស​មានការ​រីកចម្រើន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស ហើយក៏​ជា​ប្រទេស​ដែល​ងាយ​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ផងដែរ​នោះ  កំពុងតែ​ជំរុញឱ្យមាន​ការអប់រំ​អំពី​អាកាសធាតុ និង​បរិស្ថាន​ឱ្យ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ជាង​មុន ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​លើកកម្ពស់​វិស័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ និង​បច្ចេកវិទ្យា​។  
 
​ជាមួយនឹង​ការគាំទ្រ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប ប្រទេស​ស៊ុយអែត និង​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​សហប្រជាជាតិ កម្ពុជា​បាន​បញ្ចូល​មេរៀន​ពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ទៅក្នុង​កម្មវិធីសិក្សា​ថ្មី ដែលមាន​វិសាលភាព​ទូលំទូលាយ​ជាង​មុន សម្រាប់​មុខវិជ្ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ផែនដី ក្នុង​កម្រិត​ថ្នាក់មធ្យមសិក្សា​ទុតិយភូមិ ដែល​នឹងត្រូវ​ចាប់ផ្តើម​អនុវត្ត​នៅត្រឹម​ឆ្នាំ ២០២០ ជាមួយនឹង​ចំនួន​សិស្ស​ប្រមាណ​ជាង​កន្លះ​លាន​នាក់​។  
 
​សិស្ស​ពី​ថ្នាក់​ទី ១០ ដល់ទី ១២ នឹងសិក្សា​ពី​កត្តា​ដែល​ជំរុញឱ្យមាន​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ និង​ភាព​ងាយ​រងគ្រោះ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ពួកគេ​ក៏​នឹង​ស្វែងយល់​ពី​វិធីសាស្ត្រ និង​បច្ចេកវិទ្យា​សំខាន់ៗ ដើម្បី​បន្ស៊ាំ​ទៅនឹង​ផលប៉ះពាល់​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ និង​កាត់បន្ថយ​ការ​បំ​ភាយ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ផងដែរ​។  
 
​លើសពីនេះ ក្រសួងបរិស្ថាន និង​ក្រសួង​អប់រំ បាន​រួមគ្នា​ដាក់ឱ្យអនុវត្ត​នូវ​ទស្សន​ទានសាលា​មេត្រី​បរិស្ថាន ដែលជា​វិធី​មួយ​ដើម្បី​ជំរុញ​ឱ្យ​យុវជន  និង​មន្ត្រី​អប់រំ អាច​ស្វែងយល់​ពី​បញ្ហា​បរិស្ថាន និង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ក្នុង​សាលា​សាកល្បង​ចំនួន ១៥ ដែល​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​កម្មវិធី​សម្ព័ន្ធ​ភាពប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​កម្ពុជា (​ហៅ​កាត់​ថា CCCA) សិស្ស​បានទទួល​អត្ថប្រយោជន៍​ពី​ការបង្រៀន​មេរៀន​បន្ថែម​ស្តីពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ និង​បានធ្វើ​ការងារ​រួមគ្នា​ជាមួយនឹង​គ្រូ​របស់​ពួកគេ ដើម្បី​អនុវត្ត​គម្រោង​បង្កើន​ភាព​ធន់​នានា ដូចជា​ការដាំ​ដើមឈើ និង​កសិកម្ម​ដែលមាន​ភាព​វៃឆ្លាត​ទៅតាម​ស្ថានភាព​អាកាសធាតុ​ជាដើម​។  
 
​គោល​វិធី​ប្រភេទ​នេះ គួបផ្សំ​នឹង​ការបង្រៀន​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ និង​ការជំរុញ​ឱ្យមាន​ការចូល​រួម​អនុវត្ត​ផ្ទាល់​ពី​យុវជន ចូលរួម​យ៉ាងសំខាន់ ដើម្បីឱ្យ​ការឆ្លើយតប​ចំពោះ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ អាច​ប្រព្រឹត្តទៅ​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​។  
 
​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា ២ ភាគ ៣ មាន​អាយុ​ក្រោម ២០ ឆ្នាំ ហើយ​មនុស្ស​ជំនាន់​នេះ មាន​សក្តានុពល​ធំធេង ក្នុងការ​ត្រួសត្រាយ​ដំណើរ​ផ្លូវ​នៃ​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​របស់​ពួកគេ​។ ជាមួយនឹង​ការផ្តល់​ការអប់រំ និង​ការជំរុញឱ្យ​ពួកគេ​បាន​ចូលរួម​គ្រប់គ្រាន់ ពួកគេ​អាចបង្កើត ឱ្យមាន​ដំណោះស្រាយ​ដែល​ចាំបាច់​នានា ដែល​កាត់បន្ថយ​ការ​បំ​ភាយ​កាបូន និង​លើកកម្ពស់​ការ​បន្ស៊ាំ ព្រមទាំង​ជួយ​ជម្រុញ​ដល់​ការវិនិយោគ​វិស័យ​ឯកជន និង​វិស័យ​សាធារណៈ​។ ចលនា​បែបនេះ ក៏​កំពុង​កើតមាន​នៅតាម​បណ្តា​ប្រទេស​នានា​ទូទាំង​ពិភពលោក​ផងដែរ​។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងប្រទេស​ស៊ុយអែត សិស្សានុសិស្ស ដូចជា​កុមារី​ Greta Thunberg ​កំពុង​បំពេញ​តួនាទី​នាំមុខ ក្នុងការ​ជំរុញឱ្យមាន​សកម្មភាព​បរិស្ថាន ឱ្យ​កាន់​តែមាន​ភាពខ្លាំង​ខ្លា ជាង​មុន តាមរយៈ​ការអនុវត្ត​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ ដូចជា ការធ្វើ​កូដកម្ម ដើម្បី​បុព្វហេតុ​អាកាសធាតុ​ជាដើម​។  
 
​ការបង្កើត​ឱកាស​ចេញពី​ភ័យ​មហន្តរាយ 

​នៅ​កម្ពុជា គេ​អាច​មើលឃើញ​យ៉ាងច្បាស់​ពី​អត្ថប្រយោជន៍​ដែល​បាន​ពី​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង តាមរយៈ​ការអប់រំ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​កន្លងមក​។ ការសិក្សា​កាលពីពេល​ថ្មីៗ​នេះ បង្ហាញថា អ្នក​ឆ្លើយតប​(​សាធារណជន​) ៨៥% មានការ​យល់ដឹង​ជា​មូលដ្ឋាន​អំពី​មូលហេតុ​ដែលនាំឱ្យ​មានកា​រ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ហើយ​ ៩៨% អាច​សម្គាល់​ដឹង​ពី​ផលប៉ះពាល់​មួយចំនួន​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ គំលាត​នៃ​ចំណេះដឹង​រប​ស់​សាធារណជន​ស្ថិតនៅ​កម្រិត​មួយ​ខ្ពស់ ពោលគឺ​ក្នុងចំណោម​អ្នក​ដែល​បាន​សាកសួរ ៣៧% នៅ​ពុំ​អាច​កំណត់​ដឹង​ពី​ជម្រើស​សម្រាប់​កាត់បន្ថយ ឬ​បន្ស៊ាំ​ទៅនឹង​ផលប៉ះពាល់​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​នៅឡើយ​។  
 
​បន្ថែម​ពី​ការបង្កើត​នូវ​សកម្មភាព​បរិស្ថាន ការអប់រំ​ពី​បរិស្ថាន នឹង​ការលើកកម្ពស់​ការយល់​ដឹង​ពី​ឱកាស​ការងារ​នៅក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​ដែលមាន​ភាព​វៃឆ្លាត​ទៅតាម​ស្ថានភាព​អាកាសធាតុ​។ គេ​អាចបង្កើត​ការងារ​ថ្មីៗ​បាន​ចំនួន ៦៥ លាន​កន្លែង​ត្រឹម​ឆ្នាំ ២០៣០ ក្នុងអំឡុងពេល​ដំណើរ​អន្តរកាល​ឆ្ពោះ​កាន់​សេដ្ឋកិច្ច​ដែលមាន​ភាព​វៃឆ្លាត​ទៅតាម​ស្ថានភាព​អាកាសធាតុ​។ រយៈពេល​អន្តរកាល​នេះ នឹង​នាំឱ្យមាន​ការប្រែប្រួល​តម្រូវ​ការ​ការងារ​តាម​វិស័យ​នានា ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​នាំឱ្យមាន​តម្រូវការ​ជំនាញ​ថ្មីៗ​សម្រាប់​ការងារ​ដែល​កំពុងមាន​ស្រាប់​ផងដែរ​។  
 
​ការរំពឹង​ពី​ការផ្លាស់ប្តូរ​ទាំងនេះ និង​ការផ្តល់​ការអប់រំ​ដែលមាន​គុណភាព​ខ្ពស់​សម្រាប់​ទីផ្សារ​ថ្មី​បែបនេះ គឺជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ដ៏​ចម្បង​ផងដែរ​។ ដោយមាន​ការគាំទ្រ​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល សាកលវិទ្យាល័យ​ចំនួន ៦ ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​បានចាប់ផ្តើម​បញ្ចូល​ប្រធានបទ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ទៅក្នុង​កម្មវិធីសិក្សា​រប​ស់​ខ្លួន និង​បាន​ចាត់វិធានការ​ដើម្បី​បង្កើន​ការស្រាវជ្រាវ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អាកាសធាតុ តាមរយៈ​ការផ្តល់​អាហារូបករណ៍ និង​ការបង្កើត​ភាពជា​ដៃគូរ​ជាមួយនឹង​ស្ថាប័ន​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​អន្តរជាតិ​នានា​។  
 
​វិធានការ​ទាំងនេះ គឺជា​វិធានការ​ក្នុងទិសដៅ​មួយ​ដែល​ត្រឹមត្រូវ និង​បង្ហាញឱ្យឃើញ​ពី​ឆន្ទៈ​នយោបាយ​ក្នុង​ការទាញយក​ប្រយោជន៍​ពី​សក្តានុពល​របស់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ សម្រាប់​ការធ្វើ​អន្តរកាល​ទៅរក​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​កាន់តែ​មាន​ភាព​ធន់ និង​មានការ​បំ​ភាយ​កាបូន​ទាប​។  
 
​វិធានការ​ម៉ឺង​មាត់​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាងមុខនេះ មាន​សារៈសំខាន់ ដើម្បី​ធានា​យ៉ាងណា​ឱ្យ​យុវជន​ប្រមាណ ១,២ ពាន់​លាន​នាក់​ដែល​នឹង​ចូលមកក្នុង​ទីផ្សារការងារ​នៃ​បណ្ដា​ប្រទេស​ដែលមាន​សេដ្ឋកិច្ច​កំពុងអភិវឌ្ឍន៍​ត្រឹម​ឆ្នាំ ២០៣០ ក្នុងនោះ​មាន ៣ លាន​នាក់​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ទទួលបាន​ការបំពាក់​បំប៉ន ដើម្បី​រួមចំណែក និង​ទទួលបាន​ប្រយោជន៍ ពី​ឱកាស​ការងារ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​ដែលមាន​ភាព​វៃឆ្លាត​ទៅតាម​ស្ថានភាព​អាកាសធាតុ​។  
 
​អត្ថបទ​ដោយ​៖  
 
Maria Sargren - ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ស៊ុយអែត​ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា  
George Edgar - ឯកអគ្គរដ្ឋទូត និង​ជា​ប្រធាន​គណៈប្រតិភូ​មិ​សហភាព​អឺ​រ៉ុ​ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា  
Nick Beresford - អ្នកតំណាង​ប្រចាំ​ប្រទេស​នៃ​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​សហប្រជាជាតិ 
Julien Chevillard - អ្នកគ្រប់គ្រង​មូលនិធិ Trust Fund នៃ​កម្មវិធី​សម្ព័ន្ធភាព​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​កម្ពុជា - UNDP 
 

© រក្សាសិទ្ធិដោយ thmeythmey.com
អត្ថបទពេញនិយម